En büyük makine ithalatçısı ABD, sektörün iştahını kabartıyor

137

Dünyanın en büyük pazarı olarak global ekonomiye yön veren Amerika, 323 milyonu aşan nüfusu ve 19 trilyon dolara ulaşan GSYİH’sı ile ihracatta Türkiye’nin hedef ülkeleri arasında yer alıyor. Amerika’nın başlıca ithalat kalemleri arasında makine ve ekipmanlarının yer alması ise bu sektörün adeta “iştahını” kabartıyor. Türk makine sektörü, özellikle son dönemde komşu ülkeler, Avrupa ve Rusya ile yaşanan sıkıntıların da etkisiyle yönünü Amerika’ya çevirerek bu ülkenin sunduğu fırsatları değerlendirmek istiyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) sahip olduğu ileri teknoloji, alt yapı ve işgücünün yanı sıra, gelişmiş hukuk sistemi ve ticari marka koruması gibi nitelikleri bu ülkeyi cazibe merkezi haline getiriyor. Uluslararası ticaret açısından özellikle sermaye ve teknoloji yoğun mallarda belirgin bir üstünlüğe sahip olmasıyla da öne çıkan ABD, cazip pazar olma özelliğini güçlendiriyor. Türkiye ise son dönemde komşu ülkeler, Avrupa ve Rusya pazarlarında yaşadığı sıkıntıların rüzgarıyla rotasını sürekli yeni pazarlara çevirirken, ABD taşıdığı nitelikleriyle hedef pazarlardan biri olarak öne çıkıyor. ABD’nin ihtiyaçları dikkate alındığında ise Türk makine sektörü için bu pazar oldukça cazip görünüyor.

İki ülkenin dış ticareti incelendiğinde ABD’nin 2016 yılında Türkiye’nin en önemli 5’inci ihraç pazarı olduğunu görmek mümkün. Türkiye, geçen yıl toplam ihracatı içindeki payını yüzde 4,4’e çıkardığı ABD pazarında beklenen dış satış hedefine henüz ulaşabilmiş değil. İki ülkenin ticaret ve yatırımları değerlendirildiğinde ihracatta mevcut potansiyelin daha yukarılara çıkması öngörülüyor. Diğer yandan ABD ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi 20 milyar doların altında seyrediyor. Dolayısıyla iki ülkenin ticari ilişkilerin gelişmesi için çok ciddi bir potansiyelin ortaya çıkarılması bekleniyor. Bu açıdan özellikle ABD’nin en önemli ithal kalemi olarak görülen makine ve aksamlarının Türkiye için önemli fırsatlar taşıdığı dikkatlerden kaçmıyor. Türk makine sektörünün önümüzdeki yıllarda fırsatları doğru okumasıyla ABD pazarında varlığını daha da güçlendireceği öngörüsü iş dünyasında hakim…

Ancak bu beklentiler çerçevesinde ABD’de başarıyı yakalamak hiç kolay bir iş değil. Dolayısıyla ABD’de pazara girişte dikkat edilmesi gereken konular, diğer ülkelere göre çeşitli farklılıklar gösteriyor. Amerika pazarında başarılı olmak için öncelikle pazarın çok iyi tanınması gerekiyor. Amerika’da çalışma ve yatırım amaçlı vize uygulamalarından ihracat risklerinin önlenmesine; ticaret şirketler hukuku, göçmenlik hukuku ile çok uluslu şirketlerde muhasebe kayıtlarından, ABD’de oturumun doğurduğu vergisel mükellefiyetlere kadar birçok konuya özellikle dikkat edilmesi şart. Ayrıca yasal izinler, hukuki ve lojistik süreçler ile yoğun rekabet ortamı, pazara girişte en çok karşılaşılan güçlükler olarak sıralanabilir. Doğrudan pazara girmenin yolu ise şirketleşmeden geçiyor.

MAKİNE SEKTÖRÜNDE DÜNYANIN ÜÇÜNCÜ BÜYÜK TEDARİKÇİSİ

ABD makine ve ekipman sektörü, alanında dünyada üçüncü büyük tedarikçi konumunda. ABD’nin ithal ettiği başlıca ürün fasılları arasında elektrikli makine ve cihazlar, nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar, motorlu kara taşıtları, traktörler, bisiklet, motosiklet, aksam ve parçaları öne çıkıyor. ABD pazarında satılan makinelerin yüzde 40’ını ise ithal makineler oluşturuyor. Bu makinelerin yüzde 12’si Almanya’dan ithal ediliyor. Türkiye de ABD’nin makine ihracat payından daha fazla pay almak için mevcut potansiyelini, sektörel gücünü kullanarak artırma fırsatı- na sahip…

Dolayısıyla dünya genelinde yaklaşık 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren Türk makine sektörü, hedef pazarları arasında yer alan ABD’de büyümeye odaklandı. Özellikle son yıllarda dünya konjonktüründe yaşanan gelişmeler, ABD pazarını her geçen gün giderek daha da önemli hale getiriyor. ABD pazarına olan ihracatını her yıl artıran makine ve aksamları sektörü de küresel ölçekte önemli hedefler belirledi. Dünya makine ithalatında çok önemli bir yer tutan ABD, sektör için yeni fırsatlar sunarak cazibesini büyük ölçüde artırıyor. Avrupa’nın en büyük altıncı makine imalatçısı olan Türkiye’de makine sektörü aktörleri, yeni işbirliklerine imza atmak ve ilişkileri daha ileri seviyeye taşıyabilmek amacıyla çalışmalarına devam ediyor.

Makine sektörünün stratejik pazarları arasında yer alan ABD’ye son dönemde daha fazla önem vermeye başlamasıyla birlikte sektörün ABD’ye yaptığı makine ihracatında her yıl sağladığı artış oranı dikkat çekiyor. Türk makine sektörünün ABD’ye ihracatında ilk sıralarda türbinler ve turbojetler, hidrolik silindirler, tarım makineleri, silah ve mühimmatlar, klimalar ve soğutma makineleri, motorlar ve aksamları, pompa ve kompresörler, inşaat makineleri ve takım tezgâhları yer alıyor.

ABD, 19 TRİLYON DOLARA ULAŞAN GSYİH’SI İLE DÜNYANIN EN ÖNEMLİ PAZARLARINDAN

ABD, 323 milyonu aşan nüfusu ve 19 trilyon dolara ulaşan GSYİH’si ile dünyanın en büyük ve en önemli pazarlarının başında geliyor. Ülke, dünyanın en büyük ithalatçısı olma özelliğinin dışında, dünyanın en büyük doğrudan yabancı sermaye kaynağı konumu ile hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin yöneldiği hedef pazar konumunda. ABD ekonomisi, dünya ekonomisini doğrudan etkileme gücüne sahip olması nedeniyle de önemli ve belirleyici bir ekonomi olarak karşımıza çıkıyor.

ABD’de 2007 yılında başlayan kriz, 1929 büyük buhranından bu yana yaşanan en ağır ve en derin kriz oldu. Ülke 2009 yılında hem ekonomik durgunluk hem de artan işsizlik ile mücadele etmek zorunda kaldı. 2010 yılında ise yavaş yavaş krizden çıkış eğilimine geçildi. Reel GSYİH 2013 yılında büyüme yüzde 1,5 ve 2014 yılında yüzde 2,4 oldu. 2015 yılında da büyüme yüzde 2,4 olarak gerçekleşti. 2016-2017 dönemi için ise ekonominin ortalama yüzde 2,2 büyüme sağlayacağı tahmin ediliyor.

2013 ve 2014 yıllarında işsizlik oranı sırasıyla yüzde 7,4 ve 6,2 oldu. 2015 yılında işsizlik oranı ise yüzde 5,3 olarak gerçekleşti. Tüketici fiyat enflasyonu 2013 ve 2014 yıllarında sırasıyla yüzde 1,5 ve 1,6’dır. 2015 yılında ise tüketici fiyat enflasyonu yüzde 0,1’e düştü.

2,3 TRİLYON DOLAR İLE DÜNYANIN EN BÜYÜK İTHALATÇISI

ABD, 2,3 trilyon dolar ile dünyanın en büyük mal ithalatçısı ve 1,5 trilyon dolar ihracat ile Çin’den sonra ikinci en büyük mal ihracatçısı konumundadır. Hizmetler ticaretinde de dünyanın en büyük ihracatçısı ve ithalatçısı olan ABD, toplam hizmetler ve mal ticareti alım satımında lider durumdadır.

Buna göre 2016 yılında ABD’nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,3 oranında azalarak 1.453,7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönem ithalatı ise bir önceki yıla göre yüzde 2,4 oranında düşerek 2.251,6 milyar dolar oldu. Bu durum 2016 yılında ABD aleyhine oluşan dış ticaret açığının da bir önceki yıla göre yüzde 0,6 oranında azalmasına neden oldu. ABD’nin 2016 yılında dış ticaret açığı 797,9 milyar dolar, toplam dış ticaret hacmi ise 3.705,3 milyar dolar seviyesinde…

ABD’nin 2016 ihracatında en önemli ülkeler arasında Kanada, Meksika, Çin, Japonya ve Birleşik Krallık yer alıyor. Türkiye ise ABD’nin ihracatında 29’uncu sırada bulunuyor. Ayrıca dünyanın en büyük ithalatçısı olan ABD’nin 2016 yılında ilk beş tedarikçisi Çin, Meksika, Kanada, Japonya ve Almanya olarak öne çıkıyor. Çin, 2007 yılından bu yana ABD’nin en önemli tedarikçisi konumunu koruyor. ABD açısından önemi artan diğer tedarikçiler arasında Güney Kore, Birleşik Krallık, Fransa, Hindistan ve İtalya öne çıkıyor. 2016 yılında Türkiye, ABD tedarikçileri arasında 33’üncü sırada yer alıyor. Türkiye’nin ABD pazarından aldığı pay yüzde 0,3.

Uluslararası ticaret açısından bakıldığında, ABD özellikle sermaye ve teknoloji yoğun mallarda üstünlüğe sahip…

İhracatında öne çıkan sektörler arasında; makine, elektrikli cihazlar, mineral yakıtlar, otomotiv, havacılık ve uzay sanayi, tıbbi cihazlar, değerli taşlar ve mücevherat, plastik sanayi yer alıyor. ABD’nin 2016 yılı ithalatında öne çıkan sektörler arasında; mineral yakıtlar, otomotiv, makine, elektrikli makine ve cihazlar, tarım-gıda, tekstil-hazır giyim, değerli taşlar ve mücevherat, demir-çelik ve ürünleri, eczacılık ürünleri ve organik kimyasallar başı çekiyor.

TÜRKİYE’NİN EN ÖNEMLİ 5’İNCİ İHRAÇ PAZARI

ABD, 2016 yılında Türkiye’nin en önemli 5’inci ihraç pazarı konumunda yer alırken, bu ülkeye ihracatımızın toplam dış satışlarımız içindeki payı da yüzde 4,4’e ulaştı. ABD ile son yıllardaki ticaretimize bakıldığında ise Türkiye’nin dış ticaret açığı verdiği görülüyor. Dış ticaret açığı, 2016 yılında bir önceki yıla göre yüzde 10,4 azalma göstererek 4,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye’nin ABD’ye ihracatı ise genel olarak artış eğilimini sürdürüyor. 2000 yılında 3,1 milyar dolar olan ihracat, 2016 yılında 6,6 milyar dolara ulaştı. 2014 ve 2015 yıllarında sırasıyla yüzde 12,4 ve yüzde 0,9 oranında artan ABD’ye ihracatımız, 2016 yılında ise bir önceki yıla göre yüzde 3,6 oranında artış kaydetti.

Geçtiğimiz yıl Türkiye, ABD pazarında yüzde 0,3 pay ile 33’üncü büyük tedarikçi olurken, bu ülkenin ithalatında Çin yüzde 19’luk payla birinci, Kanada yüzde 14’lük payla ikinci, Meksika ise yüzde 12’lik payla üçüncü sırada yer aldı. Diğer taraftan, 2016 yılında ABD’den ithalatımız bir önceki yıla göre yüzde 2,3 azalarak 10,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Buna göre, 2016 yılında dış ticaret açığı bir önceki yıla göre yüzde 10,4 azaldı ve Türkiye aleyhine 4,2 milyar dolarlık ticaret açığı meydana geldi.

Ülkemizden ABD’ye en çok demir-çelik ürünleri ile otomotiv aksam ve parçaları ihraç ediliyor. Tekstil-hazır giyim, tarım-gıda, makine sektörü ve hava taşıtları ile bunların aksam ve parçaları da ABD’ye ihraç ettiğimiz diğer önemli ürün grupları arasında bulunuyor.

ABD’DEN İTHALATIMIZ DÜŞÜŞ EĞİLİMDE

Türkiye’nin ABD’den gerçekleştirdiği ithalatta azalış trendi görülürken ürünler bazında helikopterler, uçaklar, uzay araçları (uydular dahil), demir çelik döküntü ve hurdaları, pamuk, turbojetler, turbopropellerler ve diğer gaz türbinleri, dozlandırılmış ilaç, tıpta, cerrahide, dişçilikte ve veterinerlikte kullanılan alet ve cihazlar öne çıkıyor. Ayrıca nişastacılık, şeker pancarı, şeker ve içki sanayinin artık ve posaları, insan kanı, hayvan kanı, serum, aşı, toksin gibi ürünler, soya fasulyesi, petrol gazları, kabuklu meyveler, hava taşıtlarının aksam ve parçaları, binek otomobiller, ortopedik cihazlar ve altın 2016 yılında ABD’den ithal ettiğimiz ürün grupları arasında bulunuyor.

TÜRKİYE-ABD YATIRIM İLİŞKİLERİ

ABD ile Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşması 3 Aralık 1985 tarihinde Washington’da imzalandı. Anlaşma, 18 Mayıs 1990 tarihinde yürürlüğe alındı. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ile Türkiye’ye giren yabancı sermaye miktarında büyük artışlar yaşandı. Aynı eğilim, ABD kaynaklı yabancı yatırım istatistiklerinde de dikkat çekiyor.

Türkiye’deki ABD kaynaklı doğrudan yatırımlar 2002-2016/Ekim tarihleri arasında toplam 11,1 milyar dolara ulaştı. ABD bu rakamla Türkiye’de doğrudan yatırım yapan ülkeler arasında Hollanda’nın (21,6 milyar dolar) ardından ikinci sırada yer alıyor. ABD yatırımları 2016 yılı Ekim ayı itibarıyla 324 milyon dolar ile Hollanda, Azerbaycan, İngiltere, Almanya ve Avusturya’nın ardından altıncı sırada bulunuyor.

Türkiye’nin ABD’deki doğrudan yatırım tutarı ise; Merkez Bankası verilerine göre, 2016 yılı ilk 8 ayında 562 milyon dolar oldu. 2002-2016/Ağustos tarihleri arasında ise yatırım toplam 3,7 milyar dolara ulaştı.

TÜRK ŞİRKETLERİNİN ABD’DE BÜYÜK YATIRIMLARI VAR

Birçok Türk firmasının ABD’de büyük yatırımları var. Eczacıbaşı, Borusan Holding ve EA Havacılık bunlardan bazıları… Eczacıbaşı-Monrol, nükleer tıpta kullanılan radyasyon ölçüm ve korunma ekipmanları alanında dünyanın en tanınmış markası Capintec’in sahibi. Borusan Holding, Teksas Eyaleti’nin Houston şehrine bağlı Baytown’da 250 kişiye istihdam sağlayan kaya gazı sondaj borusu üretim tesisi kurdu. EA Havacılık; merkezi Albuquerque, New Mexico’da bulunan Eclipse Aerospace Inc.’in kurucu ortağı olarak havacılık sektörüne girdi. Böylece Amerika Birleşik Devletleri’nde sanayi yatırımı yapan ilk Türk şirketi olma unvanını taşıyor. Bunların yanında Ülker, Sabancı, Koç, Sarar, Sarkuysan, Mavi, Oyak, Er-Bakır gibi 30 civarında Türk firmasının ABD’de büyük yatırımları mevcut. Öte yandan çoğunluğu İstanbul’u merkez edinen, çokuluslu çalışan Türk-Amerikan şirketlerinde 10 bin Türk istihdam ediliyor.

SİYASİ VE İDARİ YAPI

ABD, çoğulcu demokrasiye dayalı başkanlık sistemiyle yönetilen federal bir cumhuriyet… ABD’de 8 Kasım 2016 tarihinde gerçekleştirilen son başkanlık seçiminde, Cumhuriyetçi Parti’nin adayı olarak giren Donald John Trump ülkenin 45. Devlet Başkanı olarak seçildi. ABD’nin federal devlet yapısı 50 eyalet ve başkent Washington DC’yi kapsıyor. Federal sisteme göre federal yönetim ile içişlerinde serbest olan eyalet yönetimlerinin görev, yetki ve sorumlulukları Anayasa’da tanımlanmış ve kuvvetler ayrılığı prensibi hakim.

ABD Başkanı, yürütmenin başı olarak Federal Hükümet kurum ve kuruluşlarına yönelik politikaları belirlemek ve yürütülmesini sağlamakla görevli. Ayrıca, yasal olarak Başkan gümrük, vergiler ve diğer ticari konularda karar vermek ve tedbirler almak konusunda yetkili durumda. ABD Kongresi; ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi olmak üzere iki ayrı yasama biriminden oluşuyor. Senato, her bir eyaletten iki üye olmak üzere toplam 100 sandalyeden meydana geliyor. Toplam 435 sandalyeden oluşan Temsilciler Meclisi’nin görev süresi iki yıl.

ABD’nin eyaletleri; Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, California, Colorado, Connecticut, Delaware, District of Columbia, Florida, Georgia, Hawaii, Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, North Dakota, Ohio, Oklahoma, Oregon, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, South Dakota, Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington, West Virginia, Wisconsin ve Wyoming’dir. District of Colombia ABD’nin federal bölgesidir.

Amerika’da kurulan Türk şirketlerinin sayısı, son 1 yılda yüzde 150 arttı

Yurt dışında kurulan Türk şirketlerinin sayısı giderek artıyor. Amerika, yatırımcılara büyük kolaylıklar sunan ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Yalnız 2017’de AmerikadaSirket.com aracılığıyla kurulan şirketlerin sayısı 200’ü aştı. Amerika’da kurulan Türk şirketlerinin sayısı, start-upların daha fazla yatırım almaya başlaması ve online ödeme sistemi PayPal’ın ülkemizdeki faaliyetlerini durdurmasıyla birlikte, son 1 yılda yüzde 150 arttı. En fazla dokuz iş gününde Amerika’da şirket kurulabiliyor. Kuruluş işlemlerinin maliyeti ise 295 dolardan başlıyor. Dünyanın en büyük ekonomisi Amerika, ülkede iş yapmak isteyen herkese geniş olanaklar sunuyor. Ülkenin herhangi bir eyaletinde şirket kuranlar, hızla iş ağını genişleterek sunulan çeşitli avantajlardan faydalanabiliyor. Yatırımcıların en çok tercih ettiği eyaletlerin başında Delaware ve Florida geliyor. Özellikle Delaware’de şirket kurmayı düşünenler; işletme ve kapama süreçleri de dahil olmak üzere, birçok kolaylıktan yararlanıyor. Amerika’nın 50 eyaletinden herhangi birinde şirket kurmak isteyenler AmerikadaSirket.com adresi üzerinden başvuru yapabiliyor. Şirketinin kuruluş belgesinden kaşesine, mühründen noter onaylı yetki belgesine kadar tüm yasal ihtiyaçlarını güvenli bir şekilde karşılayan sistem sayesinde, 7/24 danışmanlık desteği alabiliyor.

ABD pazarına girişte izlenecek beş yol

DANIŞMANLIK ALIN: Girişimi planlama aşamasında bir hukuk bürosundan; marka patent koruma, şirket kurulumu ve birleşmeler, sözleşmeler ve müzakereler konusunda danışmanlık almanız faydalı olur.

EYALETLER ARASI FARKLARA DİKKAT: ABD’de her bir eyalette farklı pazar dinamikleri, alım yapıları ve iş yapma yöntemleri vardır, bunları dikkate alın.

KÜLTÜREL FARKLILIKLARA DİKKAT: ABD’li iş adamları için zaman çok değerli, dolayısıyla randevu saatlerinize sadık olun.

HAZIRLIK: Yürüteceğiniz her türlü görüşmeye en üst seviyede hazırlık yaparak gidin. Ürününüzü çok iyi tanıyın, farklarını kısa sürede açıklamaya hazır olun.

SATIŞ SONRASI SERVİS: ABD pazarında süreklilik önemlidir. Satış sonrası servis hizmeti konusunda yeterli altyapıyı oluşturun.